The technology of the ridiculous, or how to ridicule democracy: the political instrumentalisation of absurdity

Abstract

Esej podejmuje problem politycznego instrumentalizowania absurdu i ośmieszenia jako potencjalnego mechanizmu stopniowej degradacji demokracji. Wprowadza autorskie pojęcie technologii śmieszności (the technology of the ridiculous), rozumianej jako system wzajemnie powiązanych praktyk komunikacyjnych i politycznych, za pomocą których groteska, narcyzm, teatralizacja władzy, prowokacja oraz demonstracyjna nieodpowiedzialność stają się narzędziami osłabiania autorytetu instytucji demokratycznych. Autor wskazuje, że zagrożenie dla demokracji nie musi przyjmować postaci bezpośredniego zamachu na jej konstytucyjne podstawy. Może dokonywać się również poprzez systematyczne obniżanie jej godności, wiarygodności i społecznej atrakcyjności, a także przekształcanie debaty publicznej w permanentny spektakl politycznej groteski. Esej identyfikuje pięć podstawowych operacji składających się na technologię śmieszności oraz analizuje ich wzajemne powiązania i potencjalne konsekwencje instytucjonalne. Szczególną uwagę poświęca mechanizmom normalizacji politycznego absurdu, roli bezwarunkowych obrońców ośmieszanej władzy oraz mediom wzmacniającym obieg politycznego spektaklu. Główna teza zakłada, że ośmieszenie demokracji może stać się pośrednim sposobem jej delegitymizacji, a w dalszej perspektywie ułatwiać koncentrację władzy i osłabianie mechanizmów demokratycznej kontroli. Autor postuluje włączenie technologii śmieszności do programu badawczego politologii, komunikologii politycznej i socjologii instytucji demokratycznych, traktując ją jako kategorię analityczną wymagającą dalszych badań porównawczych i empirycznych.