Najnowsze publikacje

  • Item type:Pozycja, Access status: Brak dostępu ,
    "Na ciągniku zrywkowym (...) pisałam szybko posta" Cyfrowy aktywizm w perspektywie teorii praktyk społecznych
    (2026) Jęcz, Jan; Krajewski, Marek. Promotor
    Niniejsza praca jest rezultatem projektu badawczego mającego na celu zgłębienie kwestii aktywizmu cyfrowego z perspektywy teorii praktyk społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem działań na rzecz klimatu. Za podjęciem go stały trzy przyczyny. Pierwsza z nich miała charakter osobisty: od lat jestem aktywny w internecie na obrzeżach kręgów aktywistów, obserwując ich codzienne praktyki. Dzięki temu projektowi badawczemu chciałem nie tylko lepiej je zrozumieć, ale też stworzyć lustro, w którym aktywiści mogliby się przejrzeć. Drugim powodem było niezadowolenie poziomem debaty publicznej w Polsce na temat zjawiska w Polsce, zdominowały uproszczenia i kontrowersyjne, bezkrytycznie używane terminy, takie jak slaktywizm i kliktywizm. Trzecim powodem była chęć popularyzowania teorii praktyk społecznych. Zainteresowałem się tym nurtem socjologii podczas pisania pracy magisterskiej. Świadomy wciąż niskiej popularności w polskiej socjologii teorii takich autorów jak Theodore Schatzki, Elizabeth Shove, Andreas Reckwitz i Davide Nicolini, potraktowałem tę pracę jako próbę napisania wprowadzenia do reprezentowanego przez nich podejścia badawczego. This work is the result of a research project aimed at exploring the issue of digital activism from the perspective of theories of social practices, with a particular focus on climate action. There were three reasons for undertaking this project. The first reason was personal: for years, I have been active on the internet on the fringes of activist circles, observing their daily practices. With this research project, I wanted not only to better understand their practices myself, but also to create a mirror in which activists could see themselves. The second reason was dissatisfaction with the level of public debate on the phenomenon in Poland, which has become dominated by many simplifications and controversial, uncritically used terms, such as slacktivism and clicktivism. The third reason was the desire to contribute to the popularization of theories of social practices. I developed an interest in this branch of sociology while writing my master's thesis. Aware of the still low popularity of the theories of authors such as Theodore Schatzki, Elizabeth Shove, Andreas Reckwitz, and Davide Nicolini in Polish sociology, I treated this work as an attempt to write an introduction to the research approach they represent.
  • Item type:Pozycja, Access status: Open Access ,
    The European Union as a global market-shaping power. The historical evolution of the EU’s market-oriented reforms and competition policy
    (WNPiD UAM, 2022) Szymanowski, Rafał
    How did Europe, once seen as a bureaucratic obstacle to free markets, become one of the world's most powerful defenders of competition, while the United States, the birthplace of modern antitrust law, increasingly struggled with the market dominance of corporate giants? This chapter explores this striking transatlantic reversal by tracing the historical evolution of the European Union as a global market-shaping power. It argues that the distinctive feature of European economic integration has never been liberalisation alone, but rather the deliberate combination of market opening with supranational regulation. From the European Coal and Steel Community to the Single Market revolution of the 1980s and the emergence of the Brussels Effect, the EU has progressively developed the institutional capacity to shape markets, constrain corporate power and influence business practices far beyond its borders. By contrasting European competition policy with its American counterpart, the chapter demonstrates how different political and institutional choices have produced divergent approaches to economic governance. Yet the European model now faces a fundamental dilemma. As digitalisation, China's economic rise, Brexit and the COVID-19 pandemic intensify pressures for industrial protection and strategic autonomy, the EU's long-standing commitment to open and competitive markets is increasingly challenged by calls to nurture European champions. The chapter concludes by asking whether the EU can reconcile its traditional role as a guardian of competition with its emerging ambitions as a geopolitical and industrial power.
  • Item type:Pozycja, Access status: Open Access ,
    Percepcja i ciało. Rozszerzony model percepcji w fenomenologii i kognitywistyce
    (Wydawnictwo Nauk Społecznych i Humanistycznych UAM, 2024-10) Przybylski, Łukasz
    Rozprawa […] wpisuje się w aktualny w filozofii umysłu i kognitywistyce nurt ucieleśnienia […] Autor prowadzi w niej dyskusję z dzisiejszymi ujęciami filozofów i kognitywistów o proweniencji fenomenologicznej, wykorzystując aktualną wiedzę z nauk biologicznych, neurokognitywistyki, psychologii i innych dyscyplin kognitywnych, także medycznych, jak neurologia czy psychiatria. W prowadzonych w tak szerokim kontekście badaniach Autor wykazał znakomitą erudycję i dojrzałą świadomość metodologiczną, przejawiającą się w próbie dostarczenia już zunifikowanej teoretycznie koncepcji percepcji ucieleśnionej.
  • Item type:Pozycja, Access status: Open Access ,
    Lęk a wyobraźnia przestrzenna. Mechanizmy kognitywne i neurobiologiczne
    (Wydawnictwo Nauk Społecznych i Humanistycznych UAM, 2024-09) Glinka, Marta
    Monografia Marty Glinki jest źródłem wielu poznawczo ważnych informacji na temat związku pomiędzy lękiem a wyobraźnią przestrzenną. Autorka pokazuje zjawiska lęku i wyobraźni oraz ich zróżnicowanie, a także mechanizmy stanowiące podłoże. W sposób kompetentny omawia zarówno mechanizmy kognitywne, jak i neurobiologiczne. Problematyka, którą Autorka podejmuje, jest oryginalna i wartościowa – nie tylko ze względów poznawczych, ale też aplikacyjnych. Człowiek bowiem doświadcza lęku w różnych okolicznościach życiowych i to doświadczenie może mieć wpływ na jego zachowanie, wykonywanie różnych operacji wyobrażeniowych, w tym powiązanych z wyobraźnią przestrzenną.
  • Item type:Pozycja, Access status: Open Access ,
    Eksplicytne nauczanie wewnętrznej struktury znaków kanji a rozwój świadomości grafemicznej w procesie uczenia się języka japońskiego jako obcego
    (2026) Nowak, Radosław; Jabłoński, Arkadiusz. Promotor; Wąsowicz-Peinado, Aleksandra. Promotor pomocniczy
    Ta rozprawa porusza tematykę zależności między eksplicytnym nauczaniem o wewnętrznej strukturze znaków kanji a świadomością grafemiczną uczących się języka japońskiego jako obcego, a także omawia różne kwestie natury teoretycznej i praktycznej powiązane z tym tematem. Jej głównym celem była odpowiedź na pytanie badawcze: „W jaki sposób eksplicytne nauczanie o wewnętrznej strukturze znaków kanji wpływa na rozwój świadomości grafemicznej w zakresie posługiwania się znakami kanji u osób uczących się języka japońskiego jako obcego na wybranych poziomach kompetencji grafemicznej?” Narzędziem realizacji tego celu było badanie empiryczne przeprowadzone z zastosowaniem jakościowych metod badawczych. W toku rozważań części teoretycznej (Rozdziały od 1. do 3.) ustalono podstawową terminologię dotyczącą opisu języka japońskiego oraz japońskiego systemu pisma, a także podjęto próbę rozwiązania wszelkich niejasności obserwowanych w literaturze przedmiotu, które mogłyby wpłynąć na spójność wywodu. W szczególności w Rozdziale 3. przeprowadzono kompleksowy przegląd literatury przedmiotu z naciskiem na rolę świadomości grafemicznej w rozwoju kompetencji językowych rodzimych i nierodzimych użytkowników japońszczyzny. Badanie empiryczne opisane w części praktycznej (Rozdziały 4. i 5.) wykazało zależność między wprowadzeniem komponentu eksplicytnego a rozwojem pewnych aspektów świadomości grafemicznej uczących się języka japońskiego jako obcego. W szczególności w grupie eksperymentalnej zaobserwowano poprawę świadomości możliwych pozycji i konfiguracji części sinogramów, wzrost wiedzy o komponentach, zwiększenie poziomu wykorzystania informacji strukturalnych i ich konsolidacji ze wskazówkami kontekstowymi, nieznaczne zwiększenie poziomu wykorzystania informacji o wymowie znaku zawartych w jego strukturze, niewielkie przeniesienie uwagi uczących się na informacje niesione przez elementy semantyczne oraz ogólny wzrost pewności siebie w zakresie udzielanych odpowiedzi. Rozprawa niesie pewne implikacje dla praktyki dydaktycznej wyrażone w Rozdziale 5. oraz jej zakończeniu. Sugeruje się włączanie elementów nauczania eksplicytnego do programów nauczania języka japońskiego, jako że wyniki badania wskazują, iż zastosowanie takich praktyk dydaktycznych może przyspieszyć rozwój świadomości grafemicznej w przypadku większości osób uczących się. Dla niektórych uczniów brak eksplicytnego nauczania może zadecydować o wyraźnym opóźnieniu rozwoju świadomości grafemicznej, a w sytuacjach skrajnych jej niektóre aspekty mogą nie wykształcić się wcale. This dissertation investigates the relationship between explicit instruction on the internal structure of kanji characters and the development of graphemic awareness among learners of Japanese as a foreign language. In addition, it addresses a range of theoretical and practical issues related to this topic. The central aim of the study was to answer the following research question: How does explicit instruction on the internal structure of kanji characters influence the development of graphemic awareness in the use of kanji among learners of Japanese as a foreign language at selected levels of graphemic competence? To address this question, an empirical study based on qualitative research methods was conducted. The theoretical part of the dissertation (Chapters 1–3) establishes the conceptual and terminological framework for describing the Japanese language and its writing system. It also resolves a number of terminological inconsistencies and conceptual ambiguities identified in the existing literature in order to provide a coherent foundation for the study. Chapter 3 presents a comprehensive review of previous research, with particular emphasis on the role of graphemic awareness in the development of language competence among both native speakers of Japanese and learners of Japanese as a foreign language. The empirical investigation, presented in Chapters 4 and 5, demonstrates that the introduction of an explicit instructional component is associated with the development of several aspects of learners' graphemic awareness. Compared with the control group, participants receiving explicit instruction exhibited greater awareness of the possible positions and configurations of character components, improved knowledge of kanji components, increased use of structural information and more effective integration of such information with contextual cues, a modest increase in the use of pronunciation-related information encoded in character structure, a slight increase in attention to semantic information conveyed by character elements, and greater overall confidence in their responses. The findings have important implications for the teaching of Japanese as a foreign language. As discussed in Chapter 5 and the concluding remarks, the results support the integration of explicit instruction on kanji structure into Japanese language curricula, suggesting that such instruction can facilitate the development of graphemic awareness for most learners. Conversely, the absence of explicit instruction may substantially delay this developmental process for some learners, and in certain cases may prevent specific aspects of graphemic awareness from developing altogether.