AMUR Repository

Communities & Collections Help Add to Repository

Recent Submissions

Access status: Open Access ,
Status prawny grupy producentów rolnych
(2026) Baum, Mikołaj; Suchoń, Aneta. Promotor
Przedmiotem rozważań jest status prawny grupy producentów rolnych, przez który należy rozumieć oficjalnie uznaną pozycję prawną podmiotu, zwaną też złożoną sytuacją prawną, z którą związany jest zespół uprawnień, przywilejów i obowiązków, a z których wynikają jego cechy charakterystyczne (atrybuty) odróżniające go od pozostałych zrzeszeń producentów rolnych. W związku z tym, że brakuje definicji legalnej, w opinii autora „grupa producentów rolnych” oznacza zrzeszenie producentów rolnych posiadające osobowość prawną i prowadzące w ich interesie działalność gospodarczą (polegającą na wspólnym wprowadzaniu pochodzących od członków towarów do obrotu), które dzięki uznaniu na podstawie decyzji administracyjnej, uzyskanemu na wniosek i na warunkach przewidzianych w ustawie o grupach producentów rolnych i ich związkach, nabyło szczególne uprawnienia, przywileje i obowiązki. Celem głównym rozprawy jest określenie statusu prawnego grupy producentów rolnych, ustalenie uprawnień i obowiązków tworzących ten status oraz sformułowanie ich charakteru i podziału. Ponadto podjęta została próba po pierwsze, oceny ewolucji regulacji prawnych dotyczących statusu grup producentów rolnych. Po drugie, określenia w jakim stopniu prawodawca wspiera i uprzywilejowuje ten sposób organizowania się rolników. Po trzecie, odpowiedzi na pytanie czy status prawny grupy producentów rolnych sprzyja tworzeniu trwałych podmiotów zrzeszających producentów rolnych oraz na ile przyczynia się do realizacji celów i aktualnych wyzwań Wspólnej Polityki Rolnej. I po czwarte wreszcie, próba ustalenia, jak na status prawny grupy producentów i realizację celów stawianych przed nią przez prawodawcę wpływa jej uczestnictwo w związku grup producentów. Ponadto na podstawie wniosków z przeprowadzonych rozważań wysunięte zostały postulaty de lege ferenda dotyczące statusu prawnego grupy producentów rolnych. Początkowe rozdziały pracy definiują cele badawcze i hipotezy, a także kreślą tło historyczno-prawne. Autor analizuje proces kształtowania się przepisów wspólnotowych oraz ewolucję polskiego ustawodawstwa po 1989 roku. Istotnym elementem wzbogacającym perspektywę badawczą jest analiza porównawcza statusu grup producentów we Francji, Niemczech, Włoszech oraz na Litwie. Kluczowa część rozprawy koncentruje się na warunkach uzyskania i utrzymania statusu uznanej grupy producentów rolnych oraz ustawowych celach tworzenia tych zrzeszeń. Autor szczegółowo omawia pomoc finansową ze środków UE, wsparcie inwestycyjne, systemy poręczeń i gwarancji, a także zwolnienia podatkowe. Ponadto analizuje uprawnienia niefinansowe i charakterystyczne umowy zawierane przez grupy producentów. W końcowej części pracy zawarte zostały rozważania dotyczące roli związków grup producentów oraz system nadzoru administracyjnego nad działalnością grup producentów. Autor pochyla się nad problematyką utraty statusu grupy, badając wpływ procesów transformacyjnych na status prawny uznanego podmiotu. Rozprawa zawiera także analizę danych statystycznych pochodzących z rejestrów ARiMR. Przeprowadzone rozważania pozwoliły na określenie statusu prawnego grupy producentów rolnych, ustalenie uprawnień i obowiązków tworzących ten status oraz sformułowanie ich charakteru i podziału. Badania regulacji prawnych pozwalają na stwierdzenie, iż prawodawca w stopniu wysokim, znacząco wyższym niż inne formy organizowania się rolników, wspiera i uprzywilejowuje grupy producentów, jednak ukształtowanie statusu prawnego grupy producentów nie sprzyja tworzeniu trwałych podmiotów. Ponadto uprawnienia i przywileje oraz obowiązki tworzące pozycję prawną grup producentów zostały ukształtowane odpowiednio, by przyczyniać się do realizacji przez te podmioty celów Wspólnej Polityki Rolnej, jej nowych wyzwań oraz celów stawianych przed grupami w ustawie g.p.r. Zdaniem autora poprzez przystąpienie do uznanego związku grupa nie uzyskuje innych uprawnień, których nie nabędzie poprzez członkostwo w związku grup nieposiadającym urzędowego uznania. Poczynione ustalenia potwierdziły konieczność wdrożenia normatywnych zmian w statusie prawnym grupy producentów rolnych. Główne propozycje to zwiększenie pewności sytuacji prawnej grupy producentów rolnych związanej z okresowym spadkiem liczby członków poniżej pięciu, wprowadzenie do polskiej ustawy, na wzór rozwiązania francuskiego, instytucji zawieszenia uznania grupy producentów, a także zwiększenie potencjału ekonomicznego grup poprzez podniesienie minimalnej liczby członków oraz wartości lub wolumenu sprzedaży, uruchomienie preferencyjnych kredytów obrotowych, czy wprowadzenie do ustawy o grupach obowiązkowego utrzymywania i podnoszenia wartości funduszu specjalnego. The doctoral dissertation focuses on the legal status of producer groups. The term “producer group” is a legal concept in both Polish and EU law. It was introduced into the EU legal system by Council Regulation (EEC) No 1360/78 of 19 June 1978 on producer groups and associations thereof. Then was subsequently adopted into national legislation during the integration process through the Act of 15 September 2000 on producer groups and associations thereof and it remains firmly rooted in EU rural development support legislation. Under Article 2(1) of the Act on producer groups and associations thereof: natural persons, organizational units without legal personality, and legal persons that, as part of their agricultural activities, run a farm or a special branch of agricultural production may organize themselves into producer groups to pursue at least one of the following objectives: adapting agricultural products and the production process to market requirements or jointly placing goods on the market, including preparation for sale, centralization of sales, and deliveries to bulk buyers or optimizing of production costs and stabilizing of producer prices. The term “legal status” refers to the official legal position of an entity - also described as a “complex legal situation” - comprising a specific set of rights, privileges, and obligations. This status defines the entity's distinctive features and distinguishes it from other types of farmer associations. Such a status is conferred upon a producer group by legal norms, based on the entity's legitimate interests as recognized by the legislature. The main objective of this dissertation is to define the legal status of producer groups, establish the rights and obligations constituting this status, and characterise its nature and classification. Furthermore, an attempt was made, first, to assess the evolution of legal regulations concerning the status of producer groups; second, to determine the extent to which the legislature supports and privileges this method of organizing farmers, and third, to address whether the legal status of producer groups facilitates the creation of durable entities and contributes to the achievement of the objectives and current challenges of the Common Agricultural Policy. Finally, it seeks to determine how participation in an association of producer groups affects the group’s legal status of a producer and the fulfilment of its statutory goals. Furthermore, based on these findings, de lege ferenda postulates regarding the legal status of producer groups were formulated.
Access status: Open Access ,
Środowisko jako przedmiot ochrony prawnokarnej
(2026) Łakomy, Kamil; Długosz-Jóźwiak, Joanna. Promotor
Rozprawa doktorska dotyczy pojęcia środowiska jako przedmiotu ochrony w polskim prawie karnym materialnym. Podjęcie wskazanej problematyki uzasadnione jest tym, że na tle obowiązującego stanu prawnego, nie doszło dotąd do kompleksowego i spójnego ujęcia tego przedmiotu ochrony prawnokarnej Zagadnienie to należy uznać za istotne, z uwagi na coraz to liczniejsze stanowienie norm prawnych (w tym prawa karnego), których celem jest ochrona poszczególnych składników środowiska. Konieczne jest bowiem ukształtowanie regulacji, które zapewnią odpowiedni stan środowiska jako podstawy bezpiecznej i harmonijnej egzystencji oraz jego rozwoju. Jednocześnie, w tym zakresie widoczna jest zależność prawa karnego od prawa ochrony środowiska, wyznaczające standard dopuszczalnej ingerencji w to dobro prawne. Problemy badawcze podejmowane w ramach dysertacji koncentrują się wokół rozumienia pojęcia środowiska w polskim prawie karnym oraz – w niezbędnym zakresie, zdeterminowanym szczegółowymi pytaniami badawczymi – ochrony tego dobra prawnego, z uwagi na jego złożoną specyfikę. Główny problem badawczy stanowi natomiast kwestia tego, jak ujmowane jest środowisko jako przedmiot ochrony w polskim prawie karnym i jaka jest jego treść. W tym celu sformułowana została główna hipoteza badawcza, wyrażająca się w twierdzeniu, że środowisko nie jest ujmowane jako kompleksowy i jednorodny rodzajowy przedmiot ochrony prawnokarnej jako całość (kompleks). Pod tym pojęciem należy rozumieć raczej poszczególne elementy (składniki) otoczenia, o pochodzeniu przyrodniczo-biologicznym, ożywione lub nieożywione, w tym w formie przekształconej w wyniku działalności człowieka. Analiza podzielona została na 5 zasadniczych rozdziałów, poprzedzonych wstępem i spuentowanych zakończeniem. Pierwszy rozdział dotyczy treści pojęcia środowiska w prawie międzynarodowym i konstytucyjnym. W drugim rozdziale poruszona została problematyka reżimów odpowiedzialności prawnej w ochronie środowiska i ustalenie tego, jak determinują one rozumienie tego dobra prawnego. Trzeci rozdział został poświęcony treści pojęcia środowiska w międzynarodowym i europejskim prawie karnym, z uwzględnieniem prawa unijnego. Rozdział czwarty i piąty dotyczą stricte problematyki środowiska jako rodzajowego przedmiotu ochrony w prawie karnym. W rozdziale czwartym analiza prowadzona jest z perspektywy przedmiotu regulacji aktu prawnego, w którym stanowione są przestępstwa przeciwko środowisku. Z kolei w piątym rozdziale perspektywa badawcza polega na analizie specyfiki ustawowych znamion rodzajowych typów przestępstw przeciwko środowisku. Rozważania podjęte w ramach rozprawy pozwalają na stwierdzenie, że środowisko jako przedmiot ochrony prawnokarnej jest pojęciem niejednorodnym i otwartym. Jego znaczenie w ujęciu kompleksowym (holistycznym) nie jest możliwe do ustalenia. Pod pojęciem środowiska w kontekście rodzajowego przedmiotu ochrony należy raczej rozumieć poszczególne składniki (komponenty) otoczenia człowieka, o pochodzeniu przyrodniczo-biologicznym, w postaci ożywionej lub nieożywionej, w tym przekształcone wskutek działalności ludzkiej. Ponadto, w ramach prawnokarnego ujęcia środowiska de lege lata należy uwzględniać także normy postępowania określające zasady ingerencji, eksploatacji, przetwarzania bądź szerzej wykorzystania zasobów naturalnych otoczenia człowieka. Wówczas głównym przedmiotem ochrony prawnokarnej nie jest środowisko jako dobro prawne, lecz zapewnienie przestrzegania norm o charakterze techniczno-porządkującym (z reguły o rodowodzie administracyjnym), które regulują zasady postępowania z poszczególnymi elementami środowiska. The dissertation focuses on the concept of the environment as subject-matter of protection in Polish substantive criminal law. Addressing the indicated issue is justified by the fact that against the background of the current state of the law, there has not yet been a comprehensive and coherent elaboration of this subject. This topic should be considered important, in view of the increasing number of legal norms (including criminal law) aimed at protecting individual components of the environment. It is necessary to shape regulations that will ensure the proper state of the environment as the basis for a safe and harmonious existence and its development. At the same time, in this regard, the dependence of criminal law on environmental law is apparent, setting the standard for permissible interference with this legal good. The research problems undertaken in the dissertation revolve around the understanding of the concept of the environment in Polish criminal law and, to the necessary extent determined by the specific research questions, the protection of this legal good, given its complexity. The main research problem, however, is the question of how the environment is viewed as a subject-matter of protection in Polish criminal law and what is its substance. To this aim, the main research hypothesis was established, expressed in the claim that the environment is not taken as a comprehensive and homogeneous generic subject of criminal law protection as a whole (complex). Rather, this term should be understood as individual elements (components) of the environment, of natural and biological origin, animate or inanimate, including in the form transformed as a result of human activity. The analysis is divided into 5 main chapters, preceded by an introduction and summed up by a summary. The first chapter addresses the content of the concept of the environment in international and constitutional law. The second chapter touches on the issue of legal liability regimes in environmental protection and how they determine the understanding of this legal good. The third chapter focuses on to the content of the concept of the environment in international and European criminal law, considering EU law. The fourth and fifth chapters are strictly related to the issue of the environment as a general object of protection in criminal law. In the fourth chapter, the analysis is conducted from the perspective of the subject of the legal act in which environmental crimes are legislated. In turn, in the fifth chapter, the research perspective is to analyze the specifics of the statutory elements of types of crimes against the environment. The question raised in the dissertation makes it possible to conclude that the environment as a subject of criminal law protection is a non-homogeneous and open concept. Its meaning in comprehensive (holistic) terms is impossible to determine. Rather, the term environment in the context of the general subject of protection should be understood as individual components of the human environment, of natural and biological origin, in animate or inanimate form, including those transformed by human activity. In addition, de lege lata, the environment should also be understood as norms of conduct that define the rules of interference, exploitation, processing or, more broadly, use of the natural resources of the human environment. Aa a result, the main subject of criminal law protection is not the environment as a legal good but ensuring compliance with norms of a technical-regulatory nature (as a rule, of administrative origin), which regulate the rules of conduct with individual elements of the environment.
Access status: Open Access ,
Intermedialne relacje komiksu z filmem na przykładzie przetworzeń konwencji filmu noir
(2026) Srul, Klaudia; Śliwińska, Anna. Promotor
Problemem badawczym pracy jest zjawisko przenikania konwencji klasycznego filmu noir do medium komiksu, ze szczególnym uwzględnieniem związków języka filmu z językiem komiksu. Punkt wyjścia stanowi obserwacja, że dotychczasowe badania nad relacjami obu mediów koncentrowały się przede wszystkim na adaptowaniu konkretnych komiksów na potrzeby kina. Znacznie rzadziej analizowano oddziaływanie odwrotne – wpływ estetyki filmowej na twórczość komiksową. Pierwszy rozdział poświęcony jest formule klasycznego filmu noir z lat 1941–1958. Wyszczególnienie i kategoryzacja elementów noirowej konwencji zostało podparte licznymi przykładami z reprezentatywnych filmów. Tematem rozdziału drugiego są historyczne i semiotyczne relacje filmu z komiksem. W badaniach uwzględniono elementy wspólne dla języków obu mediów oraz specyficzne dla każdego z nich, ze szczególnym uwzględnieniem aspektu filmowości komiksowego języka. Na trzeci rozdział składają się trzy analizy. Przedmiotem pierwszej z nich jest seria komiksowa Blacksad (2000–), stanowiąca modelowy przykład przetworzenia konwencji filmu noir, wzbogacony o element alegorii zwierzęcej. Druga analiza dotyczy komiksowej i filmowych adaptacji powieści Sokół maltański (1930) autorstwa Dashiella Hammetta. Każdy z tekstów kultury został przebadany pod kątem zastosowanych przez jego twórców technik adaptacyjnych. Trzecia analiza skupiona jest wokół kreacji postaci kobiecej w komiksowej serii Fatale (2012–2014). Dowiedziono w niej, iż twórcy z jednej strony wykorzystują utarte schematy konwencji, z drugiej zaś wyraźnie wychodzą poza jej ramy. Przeprowadzone w pracy badania stanowią dogłębną analizę zjawiska przenikania filmowej konwencji na grunt komiksu. Stanowią również zaproszenie do dalszych analiz ukierunkowanych na prześledzenie złożonych relacji filmu z komiksem. This dissertation examines the transfer of classical film noir convention into the medium of comics, focusing on the relationship between film language and comic language. While previous research has mainly addressed the adaptation of comics for cinema, the reverse influence – how film aesthetics shape comic creation – has been far less explored. The first chapter analyzes the classical film noir formula from 1941 to 1958, identifying its key elements through representative film examples. The second chapter investigates historical and semiotic relationships between film and comics, highlighting both shared and medium-specific features, with particular attention to cinematic aspects of comic storytelling. The third chapter presents three case studies: the comic series Blacksad (2000–), a paradigmatic noir adaptation with animal allegory; comic and film adaptations of Dashiell Hammett’s The Maltese Falcon (1930), analyzed in terms of applied adaptation techniques; and the comic series Fatale (2012–2014), examining the depiction of female characters and showing both adherence to and creative expansion of noir conventions. The study provides an in-depth analysis of film conventions in comics and invites further research into the complex interplay between these two media.
Access status: Open Access ,
Między współczynnikiem humanistycznym Floriana Znanieckiego a wyjaśnianiem działań ludzkich w poznańskiej szkole metodologicznej
(Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, 2026-09-21) Brzechczyn, Krzysztof
DEFINICJA POJĘCIA: Celem artykułu jest porównanie Znanieckiego koncepcji wyjaśniania działań ludzkich z analogicznymi ujęciami sformułowanymi w poznańskiej szkole metodologicznej. Układem odniesienia dla prezentacji są dyskusje toczone w humanistyce przełomu XIX i XX wieku, które można przedstawić za pomocą par opozycyjnych pojęć: naturalizm vs. antynaturalizm i nomotetyzm vs. idiografizm. ANALIZA HISTORYCZNA POJĘCIA: Punkt wyjścia stanowi prezentacja wyrosłej ze wspomnianej dyskusji klasyfikacji działań ludzkich Maxa Webera i analiza współczynnika humanistycznego Floriana Znanieckiego oraz jego poglądu na status humanistyki. UJĘCIE PROBLEMOWE POJĘCIA: W ramach poznańskiej szkoły metodologicznej opracowano trzy koncepcje ujmujące działalność jednostki ludzkiej: Jerzego Kmity model interpretacji humanistycznej, Jerzego Topolskiego model wyjaśniania integralnego i Leszka Nowaka uogólniony model jednostki racjonalnej. Idealizacyjny status wspomnianych koncepcji pozwala postawić problem ich empirycznej adekwatności w wyjaśnianiu działań ludzkich. REFLEKSJA SYSTEMATYCZNA Z WNIOSKAMI I REKOMENDACJAMI: Choć zasada racjonalności jest powszechnie stosowaną przesłanką wyjaśniającą w naukach społecznych, to wydaje się, że racjonalny model jednostki nie ma zastosowania uniwersalnego. Przykładowo ograniczanie wolności w systemach totalitarnych pozbawia jednostki możliwości wyboru i zmusza do akceptacji narzuconego systemu wartości. Nowym polem badawczym byłaby analiza systemów społecznych, w których ograniczanie pola wyboru jednostek dokonuje się w mniej widoczny, lecz nie mniej skuteczny sposób, np. przez kształtowanie nawyków językowych, konsumenckich czy ograniczanie wolności gospodarczej.
Access status: Open Access ,
Between Florian Znaniecki’s humanistic coefficient and the explanation of human action in the Poznań methodological school
(Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, 2024-09-21) Brzechczyn, Krzysztof
DEFINITION OF THE TERM: The aim of this article is to compare Znaniecki’s conception of the explanation of human action with analogous approaches developed within the Poznań methodological school. The analytical framework for this discussion is provided by debates within the humanities at the turn of the twentieth century, which may be represented through the opposing conceptual pairs of naturalism versus anti-naturalism and nomotheticism versus idiographism. HISTORICAL ANALYSIS OF THE TERM: The point of departure is a presentation of Max Weber’s classification of human action, which emerged from the aforementioned debates, together with an analysis of Florian Znaniecki’s concept of the humanistic coefficient and his understanding of the status of the humanities. DISCUSSION OF THE TERM: Within the Poznań methodological school, three conceptions addressing human activity were developed: Jerzy Kmita’s model of humanistic interpretation, Jerzy Topolski’s model of integral explanation, and Leszek Nowak’s generalised model of the rational individual. The idealisational status of these conceptions raises the question of their empirical adequacy in explaining human action. SYSTEMATIC REFLECTION WITH CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS: Although the principle of rationality is widely employed as an explanatory premise in the social sciences, the rational model of the individual does not appear to possess universal applicability. For example, restrictions on freedom in totalitarian systems deprive individuals of the possibility of choice and compel them to accept an imposed system of values. A promising avenue for further research would involve the analysis of social systems in which constraints on individual choice operate in less visible, yet no less effective, ways, such as through the shaping of linguistic and consumer habits, or through restrictions on economic freedom.