Communities in AMUR
Select a community to browse its collections.
Recent Submissions
The Truth about the Conception of the Blessed Virgin Mary in Sermons by Dominican Friar Peregrine of Opole against the Background of Selected Mediaeval Heritage of Polish Preaching
(2024) Kiejkowski, Paweł
This article examines the evolving position of Polish mediaeval Dominicans on the Immaculate Conception of the Blessed Virgin Mary by tracing the gradual shift from opposing to supporting views within Polish theology and Marian devotion. It explores selected mediaeval Polish preaching heritage to illustrate this transition. Initially, the article discusses the 14th-century sermons by the Dominican friar Peregrine of Opole, who staunchly upheld opposing beliefs on the Immaculate Conception. It then moves to the 15th-century sermons by Piotr of Miłosław, which reflect a gradual shift in Polish theology and worship from the conception and purification of Mary in the womb of Saint Anne to an acceptance of the Immaculate Conception. Finally, it presents sermons by the 16th-century preacher Jan of Szamotuły (Paterek), a prominent advocate for the Immaculate Conception. The findings confirm that while the opposing stance, prevalent among medieval Dominicans such as Peregrine of Opole and influenced by Bernard of Clairvaux and Thomas Aquinas, remained significant, it increasingly yielded to the Immaculate Conception supporting perspectives of the Franciscan School.
Artykuł przedstawia stanowisko polskich średniowiecznych dominikanów polskich wobec Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Czyni to, śledząc drogę stopniowego przechodzenia z pozycji makulistycznych do immakulistycznych w polskiej teologii oraz pobożności maryjnej na podstawie wybranych średniowiecznych zabytków kaznodziejstwa polskiego. Po przedstawieniu głównych rysów tego procesu omawia najpierw XIV-wieczne kazania dominikanina Peregryna z Opola, który jednoznacznie wyraża przekonania makulistyczne. Następnie przywołuje XV-wieczne kazania Piotra z Miłosławia, które są świadectwem stopniowego przechodzenia w polskiej teologii oraz kulcie od tajemnicy poczęcia Maryi i Jej oczyszczenia w łonie św. Anny do Niepokalanego Poczęcia Matki Bożej. Na końcu reprezentuje kazania XVI-wiecznego Jana z Szamotuł (Paterek), który jest już wielkim czcicielem Niepokalanego Poczęcia. Przedstawione wyniki badań poświadczają, że obecne u Peregryna z Opola i charakterystyczne dla średniowiecznych dominikanów mieszkających na terenach Polski, pod wpływem teologii oraz autorytetu Bernarda z Clairvaux i Tomasza z Akwinu, stanowisko makulistyczne coraz bardziej ustępowało immakulistycznym poglądom szkoły franciszkańskiej.
Życie oraz działalność społeczno-pedagogiczna Romany Pachuckiej (1886-1964)
(2025) Dawid, Paulina; Głowacka-Sobiech, Edyta. Promotor; Kozłowska, Agnieszka. Promotor
Rozprawa jest interdyscyplinarną, holistyczną biografią edukacyjną Romany Pachuckiej (1886-1964), będącą również rekonstrukcją drogi zawodowej i społecznej ww. postaci. Cel badawczy rozprawy stanowi ukazanie wielowymiarowego wpływu Romany Pachuckiej na stan oświaty w czasie jej całożyciowej aktywności edukacyjnej oraz dostrzeżenie i analiza prekursorskich, nowatorskich założeń metodycznych oraz dydaktycznych w kontekście dążeń edukacyjnych kobiet żyjących w jej czasach. Biografia Romana Pachucka jako istotny punkt rozważań naukowych wpisuje się również w koncepcję role model – wzoru do naśladowania (jako obecność jej teorii we współczesnej metodyce dydaktyki, dążeniach równościowych, aktywności osób nauczycielskich i działających społecznie). Koncepcyjnie praca podzielona jest na cztery części. Pierwsza dotyczy realiów społeczno-kulturowych w kontekście edukacji kobiet od powstania styczniowego do I wojny światowej (1863-1918), na okres dwudziestolecia międzywojennego (1919- 1939), czas II wojny światowej (1939-1945) oraz Polskę powojenną (po 1945). Druga poświęcona jest biografii Romany Pachuckiej z chronologicznym podziałem na dzieciństwo oraz lata szkolne, studia Uniwersyteckie, działalność społeczno- oświatową i okres pracy zawodowej. Część drugą zamyka podrozdział traktujący o ostatnich latach życia Romany Pachuckiej. W trzeciej części rozprawy znajduje się zebrany i przeanalizowany dorobek edukacyjny oraz publicystyczny Romany Pachuckiej. Część czwarta obejmuje wspomnienia uczennic oraz osób, które znały ww. osobę osobiście. Pracę zamyka zakończenie, streszczenie oraz bibliografia. Literatura, stanowiąca podstawę teoretyczną rozprawy odnosi się do metodologii naukowej, tj. przede wszystkim do badań jakościowych w pedagogice. Ponadto nawiązuje do publikacji umożliwiających rekonstrukcję kontekstu historycznego, edukacyjnego i społecznego z lat 1863-1964. Bardzo ważny punkt stanowi publicystyka Romany Pachuckiej (w szczególności II tomy pamiętników), a ponadto szkice, broszury, czasopisma i konspekty lekcji jej autorstwa. W pracy podjęłam się również analizy badawczej prasy (Ster, Muzeum, Dziecko). Metodologia zastosowana w pracy jest właściwa naukom humanistycznym (głównie historii), przede wszystkim ze względu na krytyczną analizę źródeł historycznych, ale także tekstów kultury (krytyczna analiza dokumentu) oraz prasy związanej z badanym przeze mnie okresem. Korzystam z metody etnobiografii. Podstawą pracy są źródła archiwalne. Istotną metodę badawczą w prezentowanej rozprawie stanowi wywiad narracyjny, Pedagogika wyznacza cel moich badań (edukacja, oraz emancypacja przez edukację), natomiast metodologię, ze względu na badania archiwalne wyznacza historia.
The dissertation is an interdisciplinary, holistic educational biography of Romana Pachucka (1886-1964), also serving as a reconstruction of her professional and social path. The research objective of the dissertation is to present the multifaceted influence of Romana Pachucka on the state of education during her lifelong educational activity, and to identify and analyze the pioneering, innovative methodological and didactic concepts in the context of educational aspirations of women living in her time. Romana Pachucka’s biography, as a significant point of scientific reflection, also fits into the concept of role model—serving as a model to follow (in terms of the presence of her theories in contemporary didactics, equality aspirations, and the activities of teachers and social activists). Conceptually, the work is divided into four parts. The first part addresses the socio- cultural realities of women's education from the January Uprising to World War I (1863-1918), the interwar period (1919-1939), World War II (1939-1945), and postwar Poland (1945). The second part is dedicated to the biography of Romana Pachucka, with a chronological division into childhood and school years, university studies, socio-educational activities, and her professional career. The second part concludes with a subchapter on the last years of Romana Pachucka's life. The third part of the dissertation presents the collected and analyzed educational and journalistic work of Romana Pachucka. The fourth part includes testimonies from her students and those who knew her personally. The dissertation concludes with a final statement, summary and bibliography. The literature forming the theoretical basis of the dissertation refers to scientific methodology, primarily to qualitative research in pedagogy. Additionally, it draws on publications that allow for the reconstruction of the historical, educational, and social context from the years 1863-1964. A crucial part is Romana Pachucka's journalistic work (especially the second volumes of her memoirs), as well as her essays, pamphlets, journals, and lesson plans. The research also includes an analysis of the press (Ster, Muzeum, Dziecko). The methodology applied in the dissertation is suitable for the humanities (mainly history), especially due to the critical analysis of historical sources, as well as texts of culture (critical analysis of documents) and the press related to the period under study. I employ the method of ethnobiography. The basis of the work consists of archival sources. An important research method in this dissertation is the narrative interview. Pedagogy sets the goal of my research (education and emancipation through education), while the methodology, due to archival research, is determined by history.
Ewolucja koncepcji narodu w węgierskiej polityce po 1989 roku
(Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM w Poznaniu, 2025) Kopyś, Tadeusz
Ewolucja węgierskiej koncepcji narodu jest naznaczona stopniowym przejściem od luźnej tożsamości politycznej i kulturowej, skupionej wokół monarchii i państwa, do bardziej etnicznie zdefiniowanej i językowo naznaczonej koncepcji narodu. W szczególności wiek XIX i XX odegrały kluczową rolę w definiowaniu węgierskiego nacjonalizmu, ze znacznym naciskiem na język węgierski, integralność terytorialną i suwerenność narodową. Obecnie naród węgierski jest definiowany zarówno przez silne poczucie ciągłości historycznej, jak i zaangażowanie w określony zestaw wartości kulturowych i politycznych, ale napięcie między nacjonalizmem a integracją europejską nadal kształtuje jego ewoluującą tożsamość. Rząd Orbána, szczególnie po 2010 r., opowiadał się za wizją „chrześcijańskich Węgier”, rozwijał kontakty z mniejszością węgierską w krajach sąsiednich i podkreślał zachowanie narodowych wartości i kultury w kontekście europejskim. Podczas gdy Orbán, pragmatycznie popiera członkostwo w UE, jego rząd jednocześnie krytykował instytucje UE za to, co określano jako nadmierne wkraczanie w wewnętrzne sprawy Węgier.
The evolution of the Hungarian conception of nation is marked by a gradual shift from a loose political and cultural identity, centred around monarchy and state, to a more ethnically defined and linguistically marked conception of nation. In particular, the 19th and 20th centuries played a key role in defining Hungarian nationalism, with a significant emphasis on the Hungarian language, territorial integrity and national sovereignty. The aim of this article is to analyse how the concept of nation has been shaped and evolved in Hungary after the political transition, since 1989. The analysis focuses on comparisons of politicians’ statements and legal acts influencing the formation of the concept of nation. The focus is on the emergence and characteristics of a new vision of the Hungarian nation at a crucial moment in Hungary’s regaining of sovereignty and pursuit of integration with the European Union, as well as in the unique situation of the Hungarian nation (a large Hungarian minority of approximately 5 million and a diaspora in European countries). Furthermore, the aim of the analysis is to try to find an answer who to the Hungarian nation in the circumstances of the breakdown of national unity in 1920 as a result of the Treaty of Trianon. It is also an attempt to present how national politics and national discourse changed not in Hungary after 1989. The subject has already been taken up many times by Hungarian researchers, but it is little known in Poland. We will also try to answer the question of what conception of the nation was tried to adopt in Hungary after the political transformation.
Wojwodina po autonomii. Koncepcje nowego statusu Wojwodiny w Serbii przełomu XX i XXI wieku
(Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM w Poznaniu, 2025) Kwoka, Tomasz
Artykuł analizuje proces stopniowego demontażu autonomii Wojwodiny od końca lat 80., zapoczątkowany „rewolucją antybiurokratyczną” i nasilony podczas rządów Slobodana Miloševicia. Przedstawia konsekwencje centralizacji w latach 90. oraz próby odbudowy pozycji prowincji po 2000 r., w kontekście demokratyzacji i decentralizacji Serbii. Autor omawia także inicjatywy regionalnych partii i organizacji pozarządowych, postulujących przywrócenie szerokiej autonomii, a także dokumenty programowe i zmiany prawne, w tym tzw. Omnibus zakon (2002), Konstytucję Serbii (2006) oraz Statuty Wojwodiny (2009, 2014). Po 2000 r. częściowo przywrócono kompetencje prowincji, jednak poziom autonomii nadal nie odpowiada oczekiwaniom ugrupowań regionalnych. W artykule ukazano też rolę mniejszości narodowych – zwłaszcza węgierskiej – w kształtowaniu idei autonomii kulturalnej i politycznej w regionie.
The article analyses the process of the gradual dismantling of Vojvodina’s autonomy since the late 1980s, initiated by the ‘anti-bureaucratic revolution’ and intensified during the government of Slobodan Milošević. He outlines the consequences of centralisation in the 1990s and attempts to rebuild the position of the province after 2000, in the context of democratisation and decentralisation in Serbia. The author also discusses the initiatives of regional parties and NGOs calling for the restoration of broad autonomy, as well as policy documents and legal amendments, including the so-called Omnibus zakon (2002), the Serbian Constitution (2006) and the Statutes of Vojvodina (2009, 2014). After 2000, provincial competences were partially restored, but the level of autonomy still does not meet the expectations of regional groupings. The article also shows the role of national minorities – especially the Hungarian – in shaping the idea of cultural and political autonomy in the region.
Polityka Czarnogóry wobec Romów. Wymiar wewnętrzny i międzynarodowy
(Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM w Poznaniu, 2025) Łakota-Micker, Małgorzata; Szyszlak, Elżbieta
Sytuacja mniejszości romskiej w Czarnogórze stanowi przedmiot zainteresowania władz tego państwa, organizacji międzynarodowych oraz licznych organizacji pozarządowych. Wynika to zarówno z problemów, z jakimi borykają się Romowie, jak i ze skomplikowanego statusu, jaki mają w Czarnogórze, gdyż jedynie pewien procent z nich posiada obywatelstwo tego państwa. Władze podejmują szereg działań mających na celu poprawę pozycji społecznej Romów, przy czym w dużym stopniu są one motywowane procesem akcesji Czarnogóry do organizacji międzynarodowych, na czele z Unią Europejską. Są to działania wielowymiarowe, przynoszące rezultaty w wielu obszarach. Celem niniejszego artykułu jest ukazanie różnych wymiarów polityki władz Czarnogóry wobec Romów, w kontekście wewnętrznym i międzynarodowym. Główna hipoteza opiera się na założeniu, że w przypadku Czarnogóry polityka wobec Romów jest skorelowana ze staraniami akcesyjnymi do UE. W rezultacie jest to przypadek, kiedy polityka zagraniczna w dużym stopniu wyznacza kierunki rozwoju polityki etnicznej. Sformułowana hipoteza i cel wyznaczają zasięg czasowy i terytorialny opracowania. Zostają postawione następujące pytania badawcze: Jakie regulacje instytucjonalne i prawne wpływają na sytuację Romów w Czarnogórze? Jakie działania podejmują władze w Podgoricy, aby rozwiązać główne problemy Romów zamieszkujących Czarnogórę? Jakie działania Unii wpłynęły na politykę niepodległej Czarnogóry wobec ludności romskiej? W jakich inicjatywach międzynarodowych służących poprawie sytuacji Romów uczestniczy Czarnogóra?
The situation of the Roma minority in Montenegro is of interest to the country’s authorities, international organizations and numerous NGOs. This is due to both the problems faced by the Roma and the complicated status they have in Montenegro, since only a certain percentage of them hold citizenship of the country. The authorities are taking several measures to improve the social position of the Roma, with much of this motivated by the process of Montenegro’s accession to international organizations, led by the European Union. These are multidimensional activities, with effects in many areas. The purpose of this article is to show the different dimensions of the policy of the Montenegrin authorities towards the Roma, in the internal and international context. The main hypothesis assumes that, in the case of Montenegro, policy towards Roma is correlated with EU accession efforts. As a result, this is a case where foreign policy largely determines the direction of ethnic policy development. The formulated hypothesis and objective determine the temporal and territorial scope of the study. The following research questions are posed: what institutional and legal regulations affect the situation of Roma in Montenegro? What actions are taken by the authorities in Podgorica to solve the main problems of Roma living in Montenegro? What Union actions have influenced the policy of Montenegro towards the Roma population? In what international initiatives to improve the situation of the Roma does Montenegro participate?
Europa Środkowa jako przestrzeń doświadczeń granicznych: dziedzictwo komunizmu a polskie podejście do uchodźców z Ukrainy
(Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM w Poznaniu, 2025) Gajda, Kinga Anna
Tekst analizuje wpływ specyfiki Europy Środkowej oraz dziedzictwa komunizmu na polskie postawy wobec uchodźców z Ukrainy po 2022 roku. Autor podkreśla, że Europa Środkowa jako region „pomiędzy” Wschodem a Zachodem charakteryzuje się złożoną tożsamością kulturową i polityczną, która wywiera istotny wpływ na sposób postrzegania Innego. W artykule omówiono historyczne i geopolityczne uwarunkowania, które ukształtowały społeczną reakcję na kryzys migracyjny wywołany wojną. Z jednej strony, wskazuje się na wysoki poziom empatii i solidarności społecznej, zakorzeniony w doświadczeniach historycznych. Z drugiej – analizowane są zjawiska takie jak wtórna trauma, zmęczenie pomocą, kolektywny narcyzm i wpływ dezinformacji, które stopniowo zmieniają społeczne nastawienie. Artykuł ukazuje złożoność postaw Polaków wobec Ukraińców, wynikającą z niejednoznacznego dziedzictwa komunizmu oraz niepewnej pozycji regionu na mapie Europy.
This text explores how the specific characteristics of Central Europe and the legacy of communism have shaped Polish attitudes toward Ukrainian refugees following the 2022 war. The author emphasizes Central Europe’s unique position “in-between” East and West, marked by a complex cultural and political identity that significantly influences perceptions of the Other. The article discusses historical and geopolitical factors that shaped Poland’s social response to the migration crisis. On one hand, there was a strong outpouring of empathy and solidarity rooted in shared historical trauma. On the other, the text examines emerging phenomena such as secondary trauma, aid fatigue, collective narcissism, and the influence of disinformation, all of which have contributed to a gradual shift in public sentiment. The article highlights the ambiva lence in Polish responses to Ukrainians, shaped by the communist legacy and Central Europe’s uncertain place within the European cultural and political landscape.
Perspektywy realizacji koncepcji global governance w obliczu wojny na Ukrainie
(Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM w Poznaniu, 2025) Nowicki, Michał
Idea global governance powstała w latach 90. XX wieku jako próba transformacji ładu międzynarodowego zgodnie z wymogami globalizacji i problemów globalnych, które się uwidoczniły. Niniejszy artykuł rozważa, czy w obliczu trwającej na Ukrainie wojny, idea ta ma jeszcze rację bytu. Autor stawia hipotezę, że rosyjska agresja z lutego 2022 roku definitywnie zakończyła okres, w którym można było mówić o próbach realizacji tej idei. W artykule przeanalizowana jest istota i dotychczasowe próby realizacji koncepcji globalnego zarządzania, jak również opisane są wydarzenia związane z konfliktem rosyjsko-ukraińskim. Przeprowadzona analiza wyraźnie wskazuje, że w trzeciej dekadzie XXI wieku globalna współpraca wokół problemów takich jak zmiany klimatyczne czy dysproporcje w rozwoju gospodarczym między państwami, została zepchnięta na dalszy plan wobec powrotu zimnowojennej retoryki i konfliktu na linii Zachód i Rosja. Metody wykorzystane przez autora to analiza i krytyka piśmiennictwa naukowego i metoda opisowa.
The concept of global governance emerged in the 1990s as an attempt to trans form the international order in accordance with the demands of globalisation and the global problems that became apparent. This article examines whether, in light of the ongoing war in Ukraine, this concept remains viable. The author posits the hypothesis that the Russian aggression of February 2022 definitively marked the end of the pe riod in which one could speak of efforts to implement this idea. The article analyses the essence and previous attempts to realise the concept of global governance, as well as describes events related to the Russian-Ukrainian conflict. The conducted analysis clearly indicates that in the third decade of the 21st century, global cooperation on issues such as climate change and economic disparities between countries has been sidelined by the resurgence of Cold War rhetoric and the conflict between the West and Russia. The methods employed by the author include the analysis and critique of scholarly literature, as well as the descriptive method.
Rola NATO jako aktora wspierającego demokrację w państwach Partnerstwa Wschodniego
(Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM w Poznaniu, 2025) Zubek, Marcin
Sojusz Północnoatlantycki (NATO) od początku istnienia miał za zadanie chronić swoich członków przed zagrożeniami płynącymi ze strony państw Układu Warszawskiego, głównie ZSRR. W latach 90. XX wieku jego rola uległa jednak znacznym modyfikacjom. Coraz bardziej uwidoczniał się w jej wypełnianiu aspekt normatywny, zwłaszcza jeśli chodzi o wspieranie demokracji. Sojusz przekształcił się zatem z tradycyjnej organizacji bezpieczeństwa regionalnego we wspólnotę bezpieczeństwa (ang. security community). Transformacja ta stała się najbardziej widoczna w państwach, które wcześniej uznawane były za adwersarzy NATO – państwach Europy Środkowej i Wschodniej. Celem Niniejszego artykułu jest prześledzenie tej ewolucji i wskazanie jakie aspekty demokracji są wspierane przez Sojusz i w jaki sposób. Jako studia przypadku wybrano państwa Partnerstwa Wschodniego – Ukrainę, Gruzję i Armenię.
The North Atlantic Treaty Organization (NATO) has been tasked from its incep tion with protecting its members from threats posed by the Warsaw Pact countries, primarily the USSR. However, in the 1990s, its role underwent significant modifications. The normative aspect of its mission, particularly concerning the support of democracy, became increasingly prominent. The Alliance thus transformed from a traditional regional security organization into a security community. This transformation became most evident in countries that were previously considered adversaries of NATO – in Central and Eastern Europe. The purpose of this article is to trace this evolution and identify which aspects of democracy are supported by the Alliance and how. The Eastern Partnership countries – Ukraine, Georgia, and Armenia – were chosen as case studies.
Rozwój teorii głosowania racjonalnego. Wybrane aspekty metodologiczne
(Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM w Poznaniu, 2025) Wróbel, Sylwester; Wajzer, Mateusz
Celem niniejszego artykułu jest analiza przejścia od teorii głosowania racjonalnego Anthony’ego Downsa, istotnie upraszczającej cechy i motywacje wyborców, do jej głównych rozwinięć – teorii bardziej szczegółowych, które traf niej odzwierciedlają rzeczywistość. Downs założył, że racjonalni wyborcy kierują się własnym interesem przy podejmowaniu decyzji o głosowaniu lub absencji wyborczej. Takie ujęcie nadmiernie upraszcza jednak cechy i motywacje głosujących jednostek, stąd potrzeba przybliżenia teorii do obserwowanych faktów. W artykule omawiamy główne rozwinięcia teorii Downsa, koncentrując się na ich strukturze oraz znaczeniu dla teoretycznej refleksji nad głosowaniem racjonalnym. Odrębną część pracy poświęcamy omówieniu metodologii, umożliwiającej badaczom przejście od teorii Downsa do bardziej złożonych teorii, opartych na modelach o wyższym potencjale eksplanacyjnym.
The purpose of this article is to analyse the transition from Anthony Downs’ rational choice theory of voting, which significantly simplifies the characteristics and motivations of voters, to its main developments – more detailed theories that more accurately reflect reality. Downs assumed that rational voters act in their self-interest when deciding whether to vote or abstain. However, this perspective oversimplifies the characteristics and motivations of individual voters, and therefore there is a need to bring the theory closer to the observed facts. This paper examines the main exten sions of Downs’ theory, focusing on their structure and significance for theoretical reflection on rational voting. A separate section discusses the methodological approach that allows researchers to move from Downs’ theory to more complex theories based on models with greater explanatory potential.
Poczucie sprawstwa oraz zaufanie do systemu politycznego obywateli państw obszaru Europy Środkowowschodniej w kontekście orientacji politycznej
(Wydawnictwo Naukowe WNPiD UAM w Poznaniu, 2025) Pawlak, Piotr
Celem niniejszego tekstu jest analiza kultury politycznej państw obszaru Europy środkowowschodniej w kontekście deklarowanej orientacji politycznej. Moim zamiarem jest prezentacja poszczególnych przejawów kultury politycznej w odniesieniu do określonych krajów oraz poglądów politycznych. Dla realizacji zadania posługuję się najnowszymi wynikami badania European Social Survey (edycja 11). Jest to próba odpowiedzi na pytanie zarówno o różnice wybranych obserwowalnych aspektów kultury politycznej pomiędzy poszczególnymi krajami Europy Środkowowschodniej, jak też wewnątrz nich. Cechy kultury politycznej wybrane do badań na potrzeby tekstu to poczucie własnego sprawstwa wobec systemu politycznego oraz zaufanie wobec instytucji i prawa. Mierzące te cechy zmienne zostały potraktowane jako zależne. Jako zmienne niezależne potraktowano kraj oraz orientację polityczną respondentów.
The aim of this text is to analyse the political culture of the countries of Central and Eastern Europe in the context of their declared political orientation. My intention is to present individual manifestations of political culture in relation to specific countries and political views. To carry out this task, I use the latest results of the European Social Survey (edition 11). This is an attempt to answer the question about the differ ences in selected observable aspects of political culture between individual countries of Central and Eastern Europe, as well as within them. The features of political culture selected for research for the purposes of the text are a sense of one’s own agency towards the political system and trust in institutions and law. The variables measuring these features were treated as dependent. The country and the political orientation of the respondents were treated as independent variables.